×

گزارش سپید از اعتراضات صنفی به طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم تغذیه


گزارش سپید از اعتراضات صنفی به طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم تغذیه
1399-02-19

طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم تغذیه تا سال ۱۴۰۴، که توسط دانشگاه علوم پزشکی کرمان نگارش شده، جنجال به پا کرده است. بر اساس این طرح پیشنهاد شده که ظرفیت پذیرش در رشته‌های مقاطع علوم تغذیه به تدریج کاهش و در مقابل ظرفیت پذیرش در رشته‌های کارشناسی ارشد تغذیه بالینی افزایش یابد و دوره یا رشته مقطع آموزشی مدون جهت تربیت پزشک متخصص تغذیه تاسیس شود.

طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم تغذیه تا سال ۱۴۰۴، که توسط دانشگاه علوم پزشکی کرمان نگارش شده، جنجال به پا کرده است. بر اساس این طرح پیشنهاد شده که ظرفیت پذیرش در رشته‌های مقاطع علوم تغذیه به تدریج کاهش و در مقابل ظرفیت پذیرش در رشته‌های کارشناسی ارشد تغذیه بالینی افزایش یابد و دوره یا رشته مقطع آموزشی مدون جهت تربیت پزشک متخصص تغذیه تاسیس شود.
به گزارش سپید، طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم پزشکی تا سال ۱۴۰۴ محملی شد تا صدای اعتراضات صنفی متخصصان علوم تغدیه بلند شود. این طرح چند روزی است که در فضای مجازی منتشر شده و مخالفین بسیاری دارد. بر اساس شنیده‌های خبرنگار سپید شورای گسترش دانشگا‌های علوم پزشکی بعد از دریافت این طرح آن را برای اعلام نظر به بورد تخصصی رشته تغذیه ارجاع داده و تا 15 اردیبهشت فرصت داده تا اعلام نظر کند و این بورد در جلسه صبح دیروز خود رای به رد این طرح داده است. حال طرح مورد نظر مجدد به شورای گسترش ارجا داده می‌شود تا تصمیم نهایی را در این خصوص بگیرد.
حال به سراغ چند تن از معترضین رفتیم تا نظرات آنها را جویا شویم، اما ظاهرا این طرح محملی برای اعلام اعتراضات صنفی متخصصین تغذیه شده است. معترضین معتقدند علت نگارش این طرح دخالت افرادی خارج از تخصص بوده و در گفت‌و‌گوی خود با سپید به وجود 5 پزشک تاثیرگذار در حوزه تغذیه معترض بودند. البته به دلیل اینکه در این مصاحبه اسامی افراد برده شده این حق را برای آنها قائل بودیم که نظراتشان را جویا شویم و از‌این‌رو با دو تن از این افراد که اسم آنها آورده شده هم گفت‌و‌گویی کرده‌ایم که در ادامه این گفت‌و‌گوها را می‌خوانید.
چرا رشته تغذیه در دست 5 پزشک است؟
رسول غفاریان، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تغذیه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است و در پاسخ به این سوال که اعتراض شما به چیست؟ گفت: «مشکلات رشته تغذیه ریشه‌ای است، ولی مشکلی که در چند روز اخیر به وجود آمده طرحی است که چند نفر از اساتید دانشگاه علوم پزشکی کرمان ارائه کرده‌اند و تا 15 اردیبهشت ماه به بورد تخصصی تغذیه مهلت داده شده تا نظر خود را اعلام کند. بر اساس این طرح تمام فارغ‌التحصیلان تغذیه باید دستیار پزشک شوند؛ پزشکی که یک پزشک عمومی است و بعد از آمدن به رشته تغذیه دکترای تخصصی این رشته را گرفته و ما امروز به این نامه اعتراض داریم و خواهان این هستیم که لغو شود.»
وی افزود:‌ «نکته دومی که ما به آن معترض هستم این است که رشته تغذیه امروز در دست 5 پزشک است و این افراد برای رشته ما تصمیم می‌گیرند و ما خواهان این هستیم که این افراد از سمت‌های خود کنار گذاشته شوند.»
غفاریان در جواب این سوال که چرا با وجود تایید نشدن این طرح، معترض هستید، گفت: «درست است که طرح هنوز نهایی نشده است ولی سوال ما این است که چرا چنین طرحی نوشته شده است و چرا باید رشته تغذیه نابود شود. مثلا در این طرح آمده که رشته تغذیه دکترای بالینی ندارد در حالی که بسیاری از اساتید ما فارغ‌التحصیل این رشته هستند.»
وی با بیان اینکه ما مشکل ما پزشکان نداریم، تاکید کرد: «قبول داریم که در تمام دنیا برآورد نیروی انسانی انجام می‌شود ولی سوال مهم اینجاست که چرا این طرح توسط چند نفر مشخص که متخصص تغذیه نیستند و MD-PhD هستند تهیه شده است و چرا طرح باید این همه ایراد داشته باشد.»
برخی با رابطه و لابی بر مسندهای تصمیم‌گیری نشسته‌اند
فاطمه احمدیان، کارشناس ارشد تغذیه و رژیم درمانی دیگر معترضی است که با ما گفت‌و‌گو کرده است. وی گفت: «چهار روزی است که فایلی به اسم آمایش سرزمینی منتشر شده که بر اساس آن برآورد نیروی انسانی مورد نیاز برای متخصصین تغذیه تا سال 1404 منتشر شده است.»
احمدیان افزود:‌ «بر اساس طرحی که در دانشگاه علوم پزشکی کرمان آماده شده است، فارغ‌التحصیلان رشته تغذیه صلاحیت کارشناسی تغذیه و رژیم‌درمانی را ندارند و تنها متخصصین MD-PhD که ابتدا پزشک بودند و بعد از ورود به رشته تغذیه مدرک دکترای تغذیه گرفته‌اند، باید این خدمات را ارائه دهند. بر اساس این طرح تا سال 1404، 700 فارغ التحصیلMD-PhD باید در بخش‌های مختلف بیمارستانی و بالین و نیز آموزش مسئولیت کار را بر عهده بگیرند. در حالی که این افراد حکم مهمانی را دارند که وارد رشته ما شده‌اند و الان می‌خواهند که کارشناسان تغذیه را از خانه بیرون کرده و از حق خود محروم کنند.»
وی اضافه کرد: «البته ما متخصصین تغذیه با این گروه هیچ مشکلی نداریم زیرا بسیاری از اساتید دانشگاهی و اعضای هیات علمی این مدرک را دارند، اما مشکل از جایی شروع می‌شود که 5 نفر از این پزشکان MD-PhD که عبارت‌اند از دکتر نوروزی، دکتر صفریان، دکتر شادنوش، دکتر داودی و دکتر رزاز، وارد مناصب تصمیم‌گیری رشته تغذیه شده‌اند.»
این کارشناس ارشد تغذیه گفت:‌ «البته اسامی دکتر شادنوش، دکتر رزاز و دکتر داودی در این طرح نیست ولی اینها از قبل برنامه دارند که رشته تغذیه را انحصاری خود کنند و این خود تهدیدی برای فارغ‌التحصیلان شده است.»
احمدیان با بیان اینکه این افراد 5 سال است که از متخصصین تغذیه انرژی می‌گیرند، اظهار داشت:‌ «مثلا انتقال دفتر تغذیه بالینی از زیرمجموعه بخش مدیریت بیمارستانی و تعالی خدمات بالینی به زیرمجموعه بخش مدیریت پیوند و درمان بیماری‌ها با تصمیم‌گیری دکتر شادنوش بوده است. همچنین ایشان در جلسه نظام پزشکی اعلام کردند کارشناسان تغذیه به عنوان نیروی اپراتور باید کار کنند و کار بالین و رژیم درمانی را پزشکانی که تغذیه خوانده‌اند، باید انجام دهند. همچنین در ماه‌های گذشته بیان کرده‌اند که راهبرد آینده ما این است که کارشناسان و کارشناسان ارشد تغذیه بایستی به عنوان ز یردست پزشکانی که تغذیه خوانده‌اند، انجام وظیفه نمایند.»
وی ادامه داد: «یا درمورد دکتر رزاز باید بگویم که از سال گذشته که دکتر رزاز به عنوان سرپرست انستیتو انتخاب شدند اکثر دانشجویان و فارغ‌التحصیلان و اساتید هیئت علمی به این انتخاب معترض شدند. مگر نه اینکه برای انتخاب ریاست بزرگ‌ترین و با قدمت‌ترین دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی باید فردی انتخاب شود که صلاحیت علمی ایشان مورد تایید باشد، اما ایشان تا به حال در هیچ یک از مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا تدریس نداشته‌اند. آیا صلاحیت علمی لازم از نظر آموزشی جهت ریاست انستیتو را دارا هستند؟»
احمدیان گفت:‌ «دکتر رزاز بیان کرده‌اند که تغییر اساسنامه انجمن با اطلاع همکاران و بر اساس برگزاری مجمع صورت گرفته، اما هیچ یک از ۸۰۰۰ نفر تغذیه‌ای این مجمع را به خاطر ندارند؛ بنابراین تاریخ برگزاری مجمع پرونده‌سازی شده و به وزارت کشور فرستاده شده و بر اساس همین پرونده‌سازی، حکم رفع تعلیق برای انجمن صادر شده است. برای اثبات این امر باید بگوییم که چرا با وجود گذشتن دو سال هنوز نامه برگزاری مجمع اطلاع‌رسانی نشده است؟! یا نامه‌ای وجود ندارد یا به دلیل پرونده‌سازی و ترس از فاش شدن حقیقت نامه اطلاع‌رسانی نشده است!»
وی افزود: «ایشان در مصاحبه‌ها بیان می‌کنند فقط ۳۰ نفر با انتخاب من به عنوان سرپرست انستیتو مشکل دارند در حالی که در اعتراض به انتصاب ایشان در مدت دو روز ۱۷۰۰ امضا توسط دانشجویان و فارغ‌التحصیلان جمع‌آوری شد و نامه به وزیر بهداشت ارسال شد.»
احمدیان تاکید کرد:‌ «مشکل جامعه تغذیه نه پزشکان هستند و نه MD-PhD ها، مشکل جامعه تغذیه افرادی هستند که با رابطه و لابی بر مسندهای تصمیم‌گیری قرار گرفته‌اند و تصمیماتی بر اساس منافع شخصی می‌گیرند.»
وی در ادامه اظهار داشت: «امروز جلسه بوررد تغذیه بود و خوشبختانه نظر اعضای بورد درمورد طرح منفی بورد و قرار است موضوع در شورای گسترش هم مطرح شود و در آنجا تصمیم نهایی گرفته خواهد شد. ولی اگر این موضوع هم تمام شود این افراد چند وقت دیگر برای ما مشکل دیگری ایجاد خواهند کرد.»
حمدیان در پاسخ به این سوال که سه نفر از افراد نامبرده از طرف شما اعلام می‌کنند که اطلاعی از طرح نداشته‌اند و شما این نظر را چگونه رد می کنید؟ گفت «من مدعی نیستم که همه این 5 نفر در نوشتن نامه دخیل بودند ولی می‌گویم که تصمیم‌گیری‌های دکتر رزاز و دکتر داودی و دکتر شادنوش مستقیما بر روی رشته ما تاثیر گذاشته است چون این افراد رابطه و لابی خوبی دارند و در مناصب تصمیم‌گیری حضور دارند. البته اعضای بورد در این خصوص گله دارند که چطور هنوز جلسه بورد تشکیل نشده دکتر رزاز که رئیس انجمن تغذیه است اقدام به انتشار بیانیه مشترک با دکتر کشاورز کرده است. از سوی دیگر یک انجمن سمن صلاحیت اینکه جلسه بگذارد و طرح را اطلاع رسانی کند، را ندارد.»
احمدیان در پایان گفت: «نیت ما این نیست که همدیگر را مورد هدف قرار دهیم و مشکل شخصی با کسی نداریم. ولی متاسفانه برخی افراد حرف زدنشان با عملکردشان متفاوت است. حرف ما این است که همه ما از یک رشته هستیم و نمی‌خواهیم اختلافاتمان علنی شود.»
تصمیم‌گیری پزشکان برای متخصصین تغذیه دروغ است
مهدی شادنوش، رئیس مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های وزارت بهداشت یکی از اشخاصی است که در این مصاحبه اسمش آورده شده است. ازاین‌رو به سراغ ایشان رفتیم تا جانب بی‌طرفی را رعایت کرده باشیم.
وی در بیان توضیحات ابتدایی گفت: «واضح است که هر نوع توسعه و پیشرفتی در هر بخش با اتحاد و همدلی اعضای جامعه ذی‌نفع اتفاق می‌افتد. متاسفانه از گذشته در جامعه مظلوم و پرتلاش تغذیه که می‌تواند در سلامت کشور بیش‌از پیش تاثیرگذار باشد، برخی افراد آگاهانه و یا ناآگاهانه دست به اقداماتی می‌زنند که به‌طور سلسله‌وار این جامعه تاثیرگذار را از درون دچار چنددستگی می‌کنند و در بیرون هم دید دیگران را نسبت به این جامعه تغییر می‌دهد. به‌گونه‌ای که ما هر بار تلاش می‌کنیم مسئله بیمه جامعه تغذیه به عنوان یک ضرورت تجلی پیدا کند یا پیشرفت‌هایی که در حوزه آموزشی برای دانشجویان باید اتفاق بیفتد، با رخ دادن برخی از اتفاقات حاشیه‌ای موضوعات اصلی به حاشیه می‌رود.»
شادنوش ادامه داد: «آنچه ما از نزدیک شاهد آن هستیم منفعت شخصی برخی معدود افرادی است که اطلاعات غلط در اختیار دیگران می‌گذارند و با این اطلاعات موجب برداشت اشتباه همکاران ما می‌شوند. در بحث کارشناسی عزیزانی که در سنین جوان‌تری هستند و تجارب اداری کمتری دارند، این مطالب را باور می‌کنند و با همان اطلاعات غلط قضاوت می‌کنند. از‌این‌رو نباید بدون تحقیق نسبت به حرف‌هایی که زده می‌شود آنها را مبنای قضاوت قرار داد.»
رئیس مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های وزارت بهداشت اظهار داشت: «از زمانی که مسئولیت حوزه بالینی تغذیه در حیطه کاری بنده قرار گرفت با همکاری همکاران خود در حوزه‌های بیمارستانی تلاش کردیم که هم نسبت به دوره‌های بازآموزی و توانمندسازی کارشناسانی که در بیمارستان‌ها فعالیت می‌کنند، اقدام کنیم و هم تلاش کردیم که اهمیت و اثرگذاری رشته و متخصصین تغذیه را در سیر درمان پررنگ‌تر کنیم و از طرف دیگر دید جامعه پزشکی را نسبت به حوزه تغذیه بیش از پیش حساس کنیم و به آنها این اطلاع را بدهیم که در سیر درمانی که آنها مشخص می‌کنند راهکارهای تغذیه چقدر می‌تواند موثر باشد.»
وی اضافه کرد: «این تلاش‌ها در حال رخ دادن است و در نامه‌ای که کارشناسان تغذیه بیمارستانی برای بنده نوشته بودند بنده حاشیه‌ای شامل برنامه‌های مدنظر برای این قشر را نوشتم که می‌بایست برنامه‌های گذشته بدون درگیر شدن با حاشیه‌ها به پیش برود زیرا این درگیری‌ها مربوط به افراد معدودی است که با ارائه اطلاعات غلط سعی در بوجود آمدن حواشی دارند.»
شادنوش افزود: «بنده و امثال ما هم بهانه است همین افراد در کنگره‌های علمی گذشته به پیشکسوتان جامعه تغذیه که سالها برای پیشرفت این رشته تلاش کردند، اهانت کردند و مسائل مختلف دیگری که وجود دارد.»
رئیس مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماری‌های وزارت بهداشت گفت: «بنده در خصوص موردی که امروز پیش آمده تا زمان انتشار آن در شبکه‌های اجتماعی کوچک‌ترین اطلاعی نداشتم ولی می‌بینید که با ارائه اطلاعات غلطی که آن افراد معدود انگشت‌شمار به سایر افراد جامعه می‌دهند، کسانی را که تجربه اجرایی کمتری دارند به این اشتباه می‌اندازند و آنها اقدام به اهانت و توهین و رفتارهای نامتناسب با یک جامعه فرهیخته همچون جامعه متخصصین تغذیه، از خود بروز می‌دهند، اما بنای ما این است که درگیر حاشیه نشویم تا از اصل مطلب عقب نیفتیم.»
شادنوش تصریح کرد: «سوال این است که اگر فردی در گوشه‌ای از کشور اظهارنظری کرده و مطلبی را هم گفته است رفتار توهین‌آمیز با آن فرد آیا روش درستی است؟ آیا باید اهانت کرد و یا اینکه نشست و همچون برخی دوستان که استدلال کرده‌اند که چرا این نظر نظر غلطی است و آن را به مراجع ذی‌ربط ارائه داه‌اند رفتار کرد زیرا این آن چیزی است که شایسته یک جامعه دانشگاهی فرهیخته است و در محیط دانشگاهی اهانت جایگاهی ندارد.»
وی گفت:‌ «ما گله‌ای از فرزندان جوان‌تر خود که با هیجانات و احساسات و عصبانیت و نگرانی از آینده ممکن است واکنش‌هایی را از خود بروز دهند، نداریم ولی باید از آن افراد معدود و انگشت‌شماری که مرتب موجب تضعیف همکاران تغذیه می‌شوند سوال کرد که آیا عاقبت‌ بخیری را در دروغ و اطلاعات غلط دادن به دیگران برای خود می‌بینند. آنها حتی کار را به جلو می‌برند نامه‌ای که در نهایت ادب و با تحلیل علمی برای من نوشته شده و بنده به عنوان یک کار اداری در حاشیه آن نظر خود را نوشته‌ام را می گویدند که امضای پای این نامه با امضای دیگر بنده تفاوت می‌کند ولی کمترین اطلاعی ندارند که در سیستم اداری برای مدیران یک امضای پاراف وجود دارد که با امضای وی برای امور مالی و نامه‌های رسمی متفاوت است و من در طول سال‌های خدمت خود امضای پاراف و امضای رسمی داشتم و این را به جامعه همکاران می‌گویند که این امضاها متفاوت است و برای فریب ما انجام شده است؛ بنابراین آنقدر حاشیه‌ها را زیاد می‌کنند که افراد از اصل موضوع غافل بمانند.»
شانوش افزود: «ما از یک ‌سو این اطلاع‌رسانی را به جامعه پزشکی می‌کنیم که بایستی از نظر متخصصین تغذیه در بیمارستان‌ها استفاده کنید از سوی دیگر برخی افراد رفتارهایی را بسیار حساب شده از خود بروز می‌دهند که جامعه متخصصین تغذیه را در مقابل جامعه پزشکی قرار دهند و بعد از جامعه پزشکی می‌خواهیم که از جامعه تغذیه مشاوره بگیرند ولی آنها می‌بینند که جامعه تغذیه نسبت به جامعه پزشکی به گونه‌ای دیگر از خود واکنش نشان می‌دهد و همه تلاش‌های ما در طول سال‌ها به هدر می‌رود. اگرچه اکثر قریب به اتفاق همکاران ما با حسن نیت این موضوعات را دنبال می‌کنند ولی افراد انگشت‌شماری که با ارائه اطلاعات غلط دیگران را به اشتباه می‌اندازند نباید منافع کشور را به خطر بیندازند.»
وی در پاسخ به این سوال که آیا شما با طرح ارائه شده موافق هستید؟ گفت: «بنده این نوشتار را را با دقت هم مطالعه نکرده‌ام ولی معتقدم بررسی مطالب علمی باید در شرایط آرام و علمی صورت گیرد. البته این طرح مربوط به حوزه کاری بنده هم نبوده و معاونت آموزشی باید در این خصوص اظهارنظر کند و هیچ مرجعی هم از بنده نظر کارشناسی در این خصوص جویا نشده است.»
شادنوش تاکید کرد: «به‌ طور کلی نظرات کلی و اصولی بنده این است که تغذیه بسیار در حوزه درمان تاثیرگذار است و باید از نظرات متخصصین این حوزه استفاده کنیم. همچنین در اینکه برنامه‌های آموزشی کارشناسان تغذیه بایستی ارتقا پیدا کند هم از اصولی است که باید پیگیری شود.»
شادنوش اخبار مطرح شده در خصوص حضورش در جلسه بورد را رد کرد و در پاسخ به این نظر که معترضین معتقدند 5 پزشک برای متخصصین تغذیه تصمیم می‌گیرند و خواهان این هستند که این افراد از جرگه تصمیم‌گیری کنار گذاشته شوند، گفت: «البته اساس این نظر دروغ است، ولی نوع این اظهارنظر به گونه‌ای است که بوی دیکتاتوری از آن به مشام می‌رسد. چه کسانی در مورد چه کسانی تصمیم‌گیری می کنند، خود این موضوع جای سوال است و ما هیچ ادعایی در این خصوص نداریم. ولی آنها که به دنبال حذف کردن هستند باید به این سوال پاسخ دهند که در یک جامعه که آزاد است و باید تضارب آرا وجود داشته باشد، به چه حقی این حق را برای خود قائل هستند که بگویند که نظر آنها باید اعمال شود.»
شادنوش تصریح کرد: «ما در جامعه ای زندگی می‌کنیم که به جای اینکه اشخاص را نیت‌خوانی کنیم باید افکار را مورد تحلیل قرار دهیم و تهمت‌زنندگان مستند بگویند که در اظهارنظرهای ما کجا این اتفاق افتاده که ممکن است به مصلحت کارشناسان تغذیه نبوده باشد.» شادنوش همچنین از پروسه تدوین و نگارش طرح اظهار بی‌اطلاعی کرد و گفت: «تحت هیچ شرایطی اطلاعی از طرح نداشتم.»
این اتفاقات از سوی عده‌ای معدود مدیریت می‌شود
جلال‌الدین میرزای‌رزاز، رئیس انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور و رئیس انجمن تغذیه ایران هم که یکی دیگر از افراد نامبرده در این مصاحبه‌ها بود این اتفاقات و اظهارنظرها را مغرضانه، جهت‌دار و مدیریت شده از سوی عده‌ای معدود خواند و از سپید درخواست کرد تا نامه کمیته مشترک انجمن تغذیه ایران و بورد تخصصی تغذیه به معاونت آموزشی وزارت بهداشت و شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی را منتشر کند.
در این نامه آمده است:‌ «همانگونه که مستحضرید گزارش برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم پزشکی کشور(گزارش رشته‌های علوم تغذیه) تا سال ۱۴۰۴ در تاریخ 27/01/1399 از سوی معاونت آموزش وزارت بهداشت برای کسب نظر اعضای محترم هیات ممتحنه و ارزشیابی علوم تغذیه منتشر شد. پیرو بررسی و مداقه گزارش از سوی صاحب‌نظران جامعه تغذی کشور، ایرادات علمی (بند الف)، استنادی، محتوایی و ساختاری (بند ب) فراوانی بر این گزارش وارد است که درزیر به طور خلاصه اشاره می‌شود:
الف) ایرادات علمی
1-استنادات بی‌ارتباط (مراجع 13، 20، 29، 42 و 44) یا نامعتبر (مرجع 13 در واقع یک پوستر است!)
2-ادعای عدم‌کفایت آموزش دانش‌آموختگان رشت تغذیه برای ارائه خدمت بدون هیچگونه شواهد علمی و ارائه راهکار عجیب جایگزین کردن فراگیران (دانشجویان تغذیه) با پزشکان عمومی به جای ارائه طریق برای ارتقاء سطح کیفی آموزش فراگیران
3-تاکید بیشتر بر بعد درمانی و بیمارستانی تغذیه و عدم توجه به جنبه‌های پیشگیرانه
4-پیشنهاد عجیب حذف برخی از شاخه‌های تخصصی تغذیه بدون توجه به نیازهای جامعه و سیاست‌گذاران در صورت لزوم نقد علمی مبسوط این گزارش تقدیم خواهد شد.
ب) ایرادات محتوایی و ساختاری
1. تعارض با برنامه جامع آموزش عالی سلامت
آنچه با بررسی اولیه گزارش می‌توان استنباط کرد تعارض کلی آن با دست‌کم ده هدف از سیاست‌های دوازده‌گانه برنامه جامع آموزش عالی سلامت است. در حالی که تغییرات اجتماعی و توسعه‌ای در کشور سبب بروز پدیده گذر اپیدمیولوژیک و به تبع آن گذر تغذیه‌ای و تغییر در الگوی بیماری‌ها شده است و هرچه بیشتر مسائل حوزه سلامت و تغذیه را به بیرون از دامنه‌ بالینی آن مرتبط می‌کند، نیروی انسانی برآورد شده در این گزارش نه‌تنها نمی‌تواند زمینه‌ بهره‌گیری از حوزه‌های مرتبط با سلامت در پیشگیری را فرآهم سازد، بلکه با تمرکز بر بالینی‌سازی آموزش تغذیه، تحقق امنیت غذا و تغذیه را که از ارکان مهم توسعه پایدار است، با مانع مواجه خواهد ساخت.
2. عدم همسویی با قوانین و اسناد بالادستی توسعه‌ای کشور
گزارش برآورد نیروی انسانی مورد نیاز علوم تغذیه با پنج ماده از سیاست‌های کلی نظام سلامت، ابلاغی مقام معظم رهبری در سال 93، در تعارض است. ماده 2-1، ماده 6، ماده 8-1، ماده 12-6 و 13 این سیاست که تحقق اولویت پیشگیری بر درمان، تحقق امنیت غذایی، استقرار نظام سطح‌بندی با اولویت خدمات ارتقاء سلامت و پیشگیری، اصلاح سبک زندگی در عرصه تغذیه و توسعه کیفی و کمی نظام آموزش علوم پزشکی با محوریت سلامت عمومی و پاسخگویی به معضلات سیمای سلامت کشور را دنبال می‌کند، با اجرایی شدن مفاد این گزارش محقق نخواند شد.
افزون بر این به صراحت می‌توان گفت برآورد نیروی انسانی این گزارش با بندهای ت و ث ماده 74 قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور نیز در تضاد است. تمرکز بر بالینی‌سازی آموزش تغذیه در دانشگاه‌ها، با نظام ارجاع و سطح‌بندی خدمات سلامت، اولویت بهداشت بر پیشگیری و نقشه جامع علمی کشور در تعارض است و منجر به آموزش غیرپاسخگو به نیازهای جامعه خواهد شد.
3. اتلاف منابع
معطوف کردن خدمات تغذیه‌ای عمدتاً به خدمات بالینی بیمارستانی، آن هم توسط پزشک متخصص تغذیه بی‌شک موجبات آسیب‌های جدی به ارتقاء سلامت عمومی بر اساس خدمات پیشگیری را فراهم خواهد آورد. هزینه تربیت پزشک متخصص تغذیه بیش از 17 برابر کارشناس تغذیه است. این در حالی است که به استناد بررسی‌های موجود، به‌کارگیری کارشناسان تغذیه در قالب طرح تحول نظام سلامت در بیش از 3000 مرکز جامع سلامت شهری، اثربخشی قابل ملاحظه‌ای را در کنترل و پیشگیری‌ از بیماری‌های غیرواگیر و پیشگیری از سوء تغذیه کودکان داشته است.
افزون بر این، تعرفه هزینه خدمات مشاوره تغذیه و رژیم‌درمانی توسط پزشک متخصص تغذیه بیشتر از دانش‌آموختگان تغذیه خواهد بود که طبعاً پرداخت از جیب مردم را به میزان درخور توجهی افزایش خواهد داد ولی الزاماً منجر به ارتقاء پایدار الگوهای تغذیه‌ای سالم در دریافت‌کنندگان خدمات از پزشکان نیز نخواهد شد. تجربه موفق کشورمان در گسترش خدمات بهداشتی اولیه (PHC) موید کارآمدی رویکرد پیشگیری کم هزینه در افزایش شاخص‌های سلامت است و تدوین این گزارش بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌ها، شواهد، تجربه‌ها و درس‌های آموخته نظام سلامت کشور است.
4. تعارض منافع
ضمن آنکه در تدوین این گزارش بدیهی‌ترین اصول تدوین چنین اسنادی، مانند دخیل کردن جمیع آرای خبرگان گرایش‌های مختلف علوم تغذیه و تشکل‌های مدنی و علمی فعال در این حوزه رعایت نشده است، تدوین‌کنندگان آن نیز که تقریباً همگی پیشینه بالینی دارند، به ساختار‌های ذی‌ربطی مانند هیات بورد ممتحنه و ارزشیابی علوم تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت و انجمن‌های فعال در حوزه تغذیه کاملاً بی‌اعتنا بوده‌اند، ساختارهایی که قادر بوده و هستندکه با ظرفیت‌های نهادی خود نقشه راهی جامع‌تر و مستندتری را برای برآورد نیروی انسانی ترسیم کنند.
5. سایر ملاحظات
زیر سوال بردن برنامه دکترای تخصصی تغذیه در بلایا و به ویژه سیاست‌های غذا و تغذیه که با همکاری بانک جهانی و در قالب طرح ظرفیت‌سازی در علوم تغذیه و پیرو ممارست و تلاش نخبگان جامعه تغذیه تدوین و راه‌اندازی شده است نشان از بی‌اطلاعی تدوین‌کنندگان این گزارش و عدم اشراف ایشان به اهداف بلندمدت توسعه‌ای کشور دارد. علاوه بر این مبهم بودن پیشنهاد این گزارش در ساماندهی دانش‌آموختگان تغذیه ورزشی فارغ‌التحصیل از دانشگاه علمی و کاربردی، حاکی از عدم اشراف ایشان به ابلاغیه‌های پیشین وزارت بهداشت مبنی بر عدم صلاحیت این دسته از دانش‌آموختگان در ارائه خدمات مبتنی بر سلامت و موازین وزارت بهداشت است.
در پایان ضمن سپاس از توجه حضرتعالی به درخواست‌های جامعه تغذیه کشور، مستدعی است ضمن ممانعت از ابلاغ این گزارش، بازبینی اساسی آن را توسط کمیته‌ای متشکل از تمامی ذی‌نفعان و خبرگان این حوزه مقرر فرمایید.»

تماس با ما